Saç Ekim Rehberi - Saç Yaşam Dögüsü

Saçın Yaşam Döngüsü

Hepimiz saçlarımızı kestirdiğimiz zaman bazı bölgelerin daha hızlı uzadığını görürüz. Hatta saçları canlansın diye saçlarını kazıtan insanlar artık bazı bölgelerin hiç uzamadığını ve inceldiğini fark ederler. Saçlarımız her saç telinin ayrı ayrı evrelerde (mozaic cycle) bulunduğu dinamik bir yapıdır.

Irklar arasında farklılıklar olmakla beraber, (Asyalılarda ve siyah ırkta saç yoğunluğu beyaz ırka kıyasla daha azdır) bir kişide 100.000-125.000 civarında terminal saç teli bulunmaktadır.

Tweetle

1984 yılında patoloji uzmanı John T. Headington, saçlı deriden aldığı örnekleri (punch biopsy) o güne kadar herkesin yaptığı gibi boyuna değil de enine (horizontal) yaptığı bir kesi ile incelemeye başlayınca FOLİKÜLER ÜNİTE kavramı ortaya çıkmıştır.

FOLİKÜLER ÜNİTE nedir?
Foliküler ünite kollajen bir bant ile çevrelenen, çoğunlukla 1,2, veya 3 (nadiren 4-5) saç teli bulunduran, ter bezi (sebaceous gland) ve her saç teline yapışan çok ince bir kasın (arrector pili muscle) yapıştığı bölgeyi de içeren yapıdır. Bütün saçlarımız bu 2’li, 3’lü saçları barındıran foliküler ünitelerden oluşmaktadır.

Saçın yaşam döngüsü fölüküler ünite

Saç Döngüsü
Saçlarımız devamlı uzama, incelme, dökülme, evrelerini kapsayan dinamik bir döngü içindedir. Bu aşamalar her saç folikülünde birbirinden bağımsız olarak devam etmektedir.
Saçın yaşam döngüsü saç fölekülleri

Anagen Faz
Kalın, sağlıklı, uzayan terminal saçların bulunduğu evredir. Saçlarımızın yaklaşık % 84 – 90’ı anagen aşamasındadır. Bu faz her saç teli için yaklaşık 3 yıl sürmektedir.

Katajen Faz
Yaklaşık 3 hafta süren bir geçiş dönemidir. Programlı hücre ölümü (apoptosis) başlar. Dermal papilla sıkışır ve saç kökü cilt içinde yükselir. Saçta incelme ve pigment kaybı başlamıştır. Saçlarımızın yaklaşık % 2’si katajen fazdadır.

Telojen Faz
Ortalama 3 ay sürer. İncelmiş ve pigmentini kaybetmiş saçlar dökülür (club hair). Ne olduğunu bilmediğimiz bir sinyal ile saç ana hücresinden (stem cell) yeni bir folikül oluşmaya başlar. Bazen de uyuma fazı (Lag phase) dediğimiz bir döneme girilir ve saç 2-5 hafta hiçbir gelişme olmadan bekler. Saçlarımızın yaklaşık % 10 – 15’i telojen fazdadır.

100.000 saç teli olan birinin saçlarının yaklaşık % 10’unun telojen aşamada olduğunu düşünürsek; 90 – 100 gün süren telojen fazda günlük ortalama 100 tel saç kaybı normal kabul edilmektedir.

Arrector pili kasının saç folikülüne tutunduğu noktada Bulge bölgesi bulunmaktadır. Farelerde bu bölgeden alınan kök hücreler (follicular stem cells) laboratuar ortamında tekrar hayvan derisine enjekte edilerek yeni kıl oluşumu başlatılabilmektedir. Bu yöndeki çalışmalar önümüzdeki yıllarda saç nakli operasyonlarında yeni stratejiler geliştirilmesine yardımcı olacaktır.